« De Middeleeuwen en Hertogdom Gelre
Berg en Dal - Motteburcht Mergelp
Locatie: Duivelsberg 1, Berg en Dal (ca 200 m vanaf
parkeerplaats).
GPS: 51°49'14"N 5°56'36.9"O
Op de Duivelsberg staan twee motteburchten: flinke aarden
heuvels, waarop vroeger een houten omwalling met toren stond.
Mergelp
Zo'n motte is de primitieve voorganger van het Middeleeuwse
kasteel. De motte is bekend onder de naam 'Mergelp' en is mogelijk
gebouwd door graaf Balderik en zijn vrouw Adela rond het jaar 1000.
Over Adela zijn...
Locatie: Duivelsberg 1, Berg en Dal (ca 200 m vanaf parkeerplaats).
GPS: 51°49'14"N 5°56'36.9"O
Op de Duivelsberg staan twee motteburchten: flinke aarden heuvels, waarop vroeger een houten omwalling met toren stond.
Mergelp
Zo'n motte is de primitieve voorganger van het Middeleeuwse kasteel. De motte is bekend onder de naam 'Mergelp' en is mogelijk gebouwd door graaf Balderik en zijn vrouw Adela rond het jaar 1000. Over Adela zijn talloze roddels in de wereld geholpen door een middeleeuwse kroniekschrijver. Zo zou Adela haar eigen zus Liutgard hebben vergiftigd. Een sappig verhaal, maar waarschijnlijk niet waar.
Graafschap Hamaland
Adela was de oudste dochter van graaf Wichman van Hamaland, een oom van keizer Otto II. Door het huwelijk van Adela met Immed werd deze laatste de nieuwe graaf van Hamaland. Adela's jongere zus Liutgard was geheel volgens Middeleeuwse traditie voorbestemd voor een religieuze carrière. Ze werd abdis in het door haar vader gestichte klooster Elten.
Misdeeld
Het klooster in Elten kreeg echter naar verhouding veel meer bezittingen dan Adela en Immed. Jarenlang streed Adela tegen dit onrecht en schuwde daarbij niet om de wapens te gebruiken. Nadat Immed overleed, trouwde Adela met Balderik, die daarmee de nieuwe graaf van Hamaland werd. Pas na 30 jaar was de erfkwestie opgelost, na tussenkomst van de keizer.
Graafschap Hamaland
Dat Balderik op de Duivelsberg een motte liet bouwen, is geen toeval. Dit was het meest zuidelijke puntje van het graafschap Hamaland. Eerdere graven beschermden hun land door de aanleg van ringwalburgen, maar rond 1000 bouwden ze motteburchten. Motte Mergelp is daar een prachtig voorbeeld van. Andere mottes van het graafschap Hamaland zijn de Duno, Uddel en Montferland. Waarom Mergelp bestaat uit twee mottes, is onduidelijk.
Archeologie
Balderik werd na zijn dood in 1021 begraven in het door hem gestichte klooster in Zyfflich, nog geen twee kilometer van de motte. Overigens blijkt uit archeologisch onderzoek dat de motte in de 11e eeuw niet of nauwelijks in gebruik is geweest. Mogelijk is de motte na de dood van Balderik snel in onbruik geraakt. De Duivelsberg raakte overwoekerd met bos, wat in de loop der Middeleeuwen aanleiding gaf tot spannende verhalen.
Lees verder